Het was een vreemd zicht om meer dan duizend schakers rondjes te zien lopen bij de start van Tata Steel. De start van de eerste ronde werd anderhalf uur vertraagd door protesten van milieuactivisten. In verslagen van de eerste ronde door chess.com en Chessbase werd daarom geopperd dat dit oponthoud de reden was van meerdere zeer grote blunders in de eerste ronde.
Zal iemand echt vaker blunderen van anderhalf uur onverwacht te moeten wachten? Dat lijkt mij eerder pure speculatie om meer lezers te kunnen aantrekken. In dit artikel zal ik dan ook eens nadenken over wanneer perikelen af het schaakbord echt een impact kunnen hebben op iemands schaakresultaten. Ik meen dat er soms wel van een oorzakelijk (causaal) verband kan worden gesproken.
In de 27ste aflevering van de schaakpod worden de mindere resultaten van Kennemer Combinatie in de Nederlandse Meesterklasse gelinkt aan recente relatiebreuken van meerdere spelers. Zelfs zonder namen te vermelden, vind ik zoiets een gewaagde uitspraak. Anderzijds dit is geen precedent. In the Guardian stond enkele jaren geleden een artikel waarin Kasparovs verlies van de wereldtitel in 2000 rechtstreeks gelinkt werd aan zijn vechtscheiding met zijn eerste echtgenote. In de vechtscheiding kroop heel veel tijd en energie waardoor de voorbereidingen op zijn match met Kramnik niet volgens plan verliepen.
Sommige spelers vroegen zich dan ook af of mijn recent debacle in het Europees teamkampioenschap te Rhodos iets te maken had met de echtscheiding. In 2024 verloor ik 43 elo in 1 tornooi (zie mijn slechtste tornooi) maar dat was toen over 9 partijen. 41 elo verlies in slechts 7 partijen, was niet alleen een triestig record maar bracht ook mijn rating op het laagste niveau ooit.
 |
Tijdens het tornooi was ik mails en telefoons aan het beantwoorden over mijn breuk met Deurne dus dat was niet ideaal. Desalniettemin twijfel ik toch sterk of er een echte link was tussen mijn resultaten en die perikelen. Van blunderen of weinig voorbereiden was geen sprake in het tornooi. De grootste fout maakte ik in onderstaande partij toen ik al onder grote druk stond.
Trouwens een jaar geleden in de vorige editie van het Europees teamkampioenschap had het al veel erger kunnen zijn dan een blauw oog (4 elo verlies). Een van mijn tegenstanders liep toen bij groot toeval in 1 van mijn huisanalyses zie Chessable deel 2. Zoiets kom ik misschien 1 keer per jaar tegen. 20 elo kreeg ik cadeau in de 6de ronde. Mijn tegenstander liet onverklaarbaar een stuk hangen.
Echter als perikelen niet aan de basis liggen van het slechte resultaat dan wat wel? Het is mij steeds duidelijker dat mijn wetenschappelijke aanpak in dit soort tornooien een ticketje is naar gegarandeerd eloverlies. Het hielp ook niet dat 5 van mijn 7 tegenstanders geboren waren na 2000 (2 jongens waren slechts 14 jaar). Ze zijn heel ambitieus en vaak ook nog ondergekwoteerd. In tegenstelling tot wat ik schreef in een artikel op de KBSB-website, moet je geen EK-teams meer spelen om jeugd te vermijden.
Voor zover ik weet, bestaat er geen onderzoek naar hoe resultaten kunnen worden beïnvloed door perikelen naast het schaakbord. Tijdens een partij ben ik helemaal gefocust op de stelling die ik voor mij zie. Echter dat is niet bij iedereen zo. Sommigen horen muziek tijdens een partij of laten hun gedachten afdwalen naar niet-schaken. Beroemd is het absurde verhaal van Mikhail Tal die eens twintig minuten verspilde van zijn klok aan hoe hij een nijlpaard uit een moeras kan trekken. Wel overkomt het mij af en toe dat een partijvoorbereiding niet verloopt zoals ik het wil door externe factoren. Als je vrouw en kinderen hebt dan is de enige zekerheid dat er geen zekerheden zijn.
Brabo
Toen mijn vader en grootmoeder stierven over een periode van 2 jaar, nu meer dan 20 jaar geleden, gingen mijn schaakprestaties drastisch achteruit en verloor ik ruim 100 Elo doordat ik op die momenten en de jaren erna me niet meer zo intens kon focussen op schaken als de jaren daarvoor. Ik weet ook dat sommige schakers geen elo-partijen niet meer willen spelen omwille van de angst om Elo te verliezen. Zelf vind ik dit een zwakte in het Elo-systeem (behoud van Elo als men niet speelt).
BeantwoordenVerwijderenIk ben er rotsvast van overtuigd - uit eigen ervaring en door observatie van anderen - dat 1.onverwacht lang moeten wachten eer je aan je partij kan beginnen, wel degelijk je concentratie verpest; 2.relatieperikelen heel zeker ook je concentratyie verpesten en dus je resultaten negatief beïnvloeden. Hierbij kan je ongetwijfeld ook ouderschap rekenen. Carlsen bv. laat tegenwoordig geregeld een steek vallen sinds hij vader geworden is.
BeantwoordenVerwijderenElo is dan weer volgens mij tegen heel jonge spelers voor een groot stuk puur boerenbedrog, omdat ze dikwijls schromelijk ondergewaardeerd zijn. Zo speelde ik in mijn jongste interclubwedstrijd met zwart tegen een jongen die - zo bleek uit het gesprek na de partij - slechts 12 jaar was. Hij had een elo van 1766 FIDE. Aangezien de partij remise werd (hij verdedigde enorm stug, blunderde dan wel op de 29e zet, maar ik verzuimde die blunder via onmiddellijke winst in één uit te buiten, waarna het gelijk stond) verloor ik in die ene partij 7,6 elopunten. Twee ronden eerder had ik, ook met zwart, van een 17-jarige zelfs verloren, wat me op - 13,40 te staan kwam. Dus -21 punten in twee partijen tegen fors ondergewaardeerde jonge snaken (de jongen van wie ik verloor won op drie maanden 83 punten!).
Hoewel ikzelf mijn zuurverdiende elopunten blijf "riskeren", kan ik dus enig begrip hebben voor spelers die dat niet meer doen, omdat het systeem nu eenmaal niet eerlijk in elkaar zit, mijn gedacht.
De mijne was nog een jaartje jonger, wat het leeftijdsverschil op 66 jaar bracht. Hij had 1617 FIDE en won slechts 59 punten op 3 maanden. Zijn fouten waren alleen maar positioneel.
VerwijderenIk had het er onlangs nog over met een ploeggenoot op weg naar Mons, namelijk dat het eens interessant zou zijn om de elocurves van spelers te bekijken en te onderzoeken of er een verband is met bepaalde levensgebeurtenissen.
BeantwoordenVerwijderenMijn inschatting is dat er zeker een link is. Mijn rating zakte naar een dieptepunt in 2016 (scheiding) waarna ik de jaren nadien terug op niveau kwam.
Ik ben van plan om later dit jaar een onderzoek te doen naar eloverval bij ouder worden. Ik zal mij beperken tot de Belgische spelers. Als ik de elo's kan krijgen in een excel van 2 klassementen dan heb ik genoeg.
VerwijderenDe meeste schakers zijn een gesloten boek. Met sommige teamleden speel je vele jaren en weet je niet eens of ze getrouwd zijn of kinderen hebben. Eigenlijk weet je zelden of je tegenstander goed of slecht in zijn vel zit tijdens een partij. Soms zie je wel tijdens een tornooi dat iemand beneden zijn normale niveau speelt maar zelfs dan zegt dat weinig.
VerwijderenTrouwens, Helmut, kan van ploeg veranderen ook een boost geven. Mijn eerste jaar Westerlo scoorde ik zeer goed. Dit jaar weliswaar iets minder.
BeantwoordenVerwijderenDe laatste 5 seizoenen scoorde ik gemiddeld 100 punten meer in de Nederlandse interclub t.o.v. de Belgische interclub. Ik denk niet dat dit perse te maken heeft met de ploeg.. Flexibiliteit bij ploegopstellingen is in Nederland maximaal. In Nederland ben ik nog relatief onbekend.
VerwijderenStefan T
BeantwoordenVerwijderenDe ultieme boosdoener is een slechte reeks in een tornooi of verliezen tegen een tegenstrever met enkel honderden elo minder. Als je dan zoals in een tornooi ook nog 2 partijen per dag speelt en meerdere dagen achtereen kan er zich een vreemd verschijnsel voordoen : de spiraal naar onder.
Nooit heb ik in een competitie in de vorm van 'eendags' wedstrijden zulke capriolen meegemaakt dan in tornooien. Het twjfelen aan uzelf is de voornaamste factor dat je slecht scoort.
Het is wel zo dat als er externe faktoren zijn zoals verdriet over het verlies van een naaste , gezondheidsperikelen of u niet goed voelen door andere faktoren bij mij resulteren in een korte pauze. Je moet plezier hebben aan een partij en als er dingen zijn waarvan je weet dat je er niet bij gaat zijn of plezier kan beleven speel je beter niet tenzij je er niet om maalt en sociaal kontakt het allerbelangrijkste vindt. Het is maar wat je ingesteldheid is.
Ik merk wel meer schakers op die tegen hun goesting spelen. Zelfs de Nederlandse grootmeester Koen Leenhouts schreef het in https://delangerokade.substack.com/p/vreemdgaan dat hij zich soms naar zijn bord moest slepen.
VerwijderenEchter als dat gevoel te lang duurt dan blijf je niet schaken. Desalniettemin duurt het soms jaren vooraleer de beslissing genomen wordt om te stoppen met schaken.
Sinds mijn 14de zijn er heel weinig dagen geweest dat ik helemaal niet met schaken bezig ben geweest. Ik kan mij niet herinneren wanneer ik nog een dag zonder 1 minuut schaken gehad heb. Ik lees dagelijks het schaaknieuws dus dan ben je al automatisch enkele minuten bezig met schaken.
VerwijderenStefan T
BeantwoordenVerwijderenUiteraard draagt het spelen tegen veel lager gekwotteerde spelers , die vele malen sterker voor de dag komen met hilarisch veel partij ervaring online, bij aan de malaise erna. We mogen niet vergeten dat op bij de KBSB momenteel net geen 40% minder dan 18 jaar zijn. Dus one way or another, zal je als senior met jongere spelers te maken krijgen. Moet je dan vlucht gedrag vertonen ? Neen dat is erover. Maar geloof in jezelf en je kansen en haal jezelf niet onderuit primeert daar. Zoek naar uw kernwaarden en wend die aan in zulk een match en als het verkeerd uitpakt, zoek naar andere bestrijdingswijzes.