Sommige schakers keken vreemd op toen ik begin dit jaar een seniortornooi (+50 jaar) meespeelde. Men vond mij veel te jong en veel te sterk om hieraan deel te spelen. Ik heb mij nooit veel aangetrokken van wat anderen verwachten. In het artikel Belgen in buitenlandse tornooien Marienbad 17-24 januari 2026 liet ik reeds doorschijnen dat ik het er weer erg naar mijn zin heb gehad.
Ik ben trouwens bijlange niet de enige die positief over seniortornooien denkt. Steeds meer oudere spelers maken de switch van Open tornooien naar Seniortornooien. Onderstaande grafiek toont de evolutie van de deelnemers in Marienbad over 25 jaar.
Het is opmerkelijk dat in 2013 de tornooiorganisatie er niet in slaagde om een Seniortornooi van de grond te krijgen en nu het Seniortornooi meer deelnemers aantrekt dan de Open. Voor 2020 was er al iets aan het schuiven en bij het heropenen van bordschaken na covid kantelde het helemaal. De reden is niet ver te zoeken want ik beschreef het al in 2024: mijn slechtste tornooi. Volwassenen verloren de voorbije jaren massaal veel punten in open tornooien door een overrompeling aan ondergekwoteerde jonge spelers. In de meest recente editie van Marienbad kozen slechts 13 van de 104 senioren (+50) voor de Open.
Het is al lang geen taboe meer om tornooien zorgvuldig te kiezen puur op elo. De Belgische IM Thibaut Vandenbussche voegde in een recente reactie aan toe dat de amateurschaker zich vaker die luxe kan permitteren. Online zien we dit fenomeen nog vele malen uitvergroot omdat je daar zelfs partijen kunt spelen op basis van tegenstander. Farming of het uitsluitend spelen tegen veel lagere elo's kan je makkelijk tot 100 elo extra online opleveren.
 |
| Tientallen online partijen van farming leverde mij een toprating op in chess960 |
In bordschaken is dit veel lastiger of zelfs onmogelijk maar ook dan is nog een flinke ratingmanipulatie mogelijk. In onderstaande tabel zien we duidelijk hoe gunstig het is voor je rating om seniortornooien te spelen.
 |
| Vergelijking van + 50 seniors tussen deelnames aan beide tornooien in Marienbad 2026. |
- Slechts 3 actieve +50 seniors met een +2000 elo kozen voor de Open. Dat is heel weinig data maar het blijft frapperend om te zien dat voor die 3 spelers een gat van 56 elo bestaat t.o.v. de 20 collega's die kozen voor het Seniortornooi.
- Het verschil is vele malen kleiner bij de -2000 elo. -2000 elo hebben minder elo te verliezen? -2000 elo zijn minder bekommerd om hun rating en mixen dus vaker tornooien? -2000 elo krijgen meer bonuspunten van beginners?
- Vorig jaar verloor ik 33 elo. Ik speelde toen nog geen seniortornooien.
Als we mijn 4 deelnames aan Marienbad vergelijken dan was mijn meest recente ook de meest succesvolle op basis van ratingwinst.
 |
| Ratingverandering na deelname in Marienbad voor Brabo |
Eerlijk gezegd had ik op meer elowinst gehoopt bij mijn eerste deelname aan een seniortornooi. Ik was vooral gefrustreerd na de remise in de 2de ronde. Ik sloeg als straf de warme maaltijd 's avonds over en at oude boterhammen.
Ik vind het persoonlijk ook flauw om tornooien te spelen uitsluitend op basis van potentieel ratingwinst/ verlies. Echter als je het nooit doet dan moet je ook de gevolgen dragen. Niemand zal vandaag vragen waar en hoe je de rating gehaald heb. Ik las een paar dagen gelegen een oproep van de KBSB aan de Belgische toppers om zich aan te melden voor de Olympiade. Ik vermoed dat het mogelijk moet zijn voor mij of een iets sterkere +50 speler om een selectie af te dwingen door vooraf uitsluitend seniortornooien te spelen. Een jonge talentvolle speler wordt dan de dupe. Niemand ligt er wakker van. Ik zie de populariteit van seniortornooien enkel nog toenemen in de volgende jaren.
Brabo
De groeiende populariteit van de seniorentornooien is niet alleen te wijten aan de motivatie van deelnemers om elopunten te winnen. De seniorentornooien in Gent en Geraardsbergen genieten een vrij grote populariteit en zijn beide ‘not rated’. Misschien speelt er bij sommigen wel een negatieve motivatie (geen risico op eloverlies), maar ik denk toch dat nog andere factoren een rol spelen. Als ik voor mezelf mag spreken: tot mijn 63e speelde ik nog klassieke Open Tornooien, maar sinds mijn 68e nog louter seniorentornooien (zowel rated als not rated) en ik heb er een hernieuwde goesting en motivatie in gevonden. Ze liggen me uitstekend. Je speelt slechts één partij per dag, want het spelen van twee partijen per dag is een te grote aanslag op je energieniveau. Ik verheug me altijd in het contact met leeftijdsgenoten en vooral in het samen ophalen van gedeelde ervaringen, herinneringen en anekdotes. Op leeftijd vind je het aangenaam om terug te kijken op wat is geweest. De brandende ambitie is er niet meer, je relativeert meer, maar bent daarom niet minder gedreven.
BeantwoordenVerwijderenWat ik me ook nog afvroeg is, waarom er geen standaard leeftijdsdrempel is voor seniorentornooien: soms 50+, in België meestal 55+ (Gent, Geraardsbergen, Brugge). Vanaf je 65e ben je veteraan (soms met aparte geldprijzen), maar vanaf welke leeftijd je seniorentornooien moet laten beginnen, daar is blijkbaar geen consensus over.
Mijn volgend artikel zal het hebben over de leeftijdsdrempel van seniortornooien.
VerwijderenHeb je een idee waarom de seniorentornooien van Brugge en Wachtebeke rated zijn terwijl Gent en Geraardsbergen niet?
VerwijderenNee, keuze van de organisatoren wellicht.
BeantwoordenVerwijderenZelf ben ik bijna 57 en het tornooi in Dieppe is wel interessant voor seniors en ook in de limburg open zijn ze van pakweg 8 man naar 45 deelnemers geevolueerd. Maar schijn bedriegt toch als je zelf ook moet voldoen aan de minimumvoorwaarde en "denkt" dat de anderen spelen als ouderdomsdeken(s). Zo werkt dat niet. Menig jongere senior is al aardig uitgegleden. Misschien dat ik als 60+ dat ooit ga doen maar voorlopig heb ik liever nog de mix jong/oud en wil ik er niet aan toegeven.
BeantwoordenVerwijderenStefan
Sinds 1 januari 2025 speelde ik 23 klassieke partijen voor fiderating tegen spelers ouder dan ikzelf (verspreid over open tornooien, interclubs en 1 seniortornooi). Ik scoorde 11 overwinningen, 11 remises en 1 nederlaag. Tussen de 23 tegenstanders zaten 8 titelhouders: 3 GMs, 3IMs en 2 FMs. De ene nederlaag was tegen een IM (Maurice Peek) met zwart die precies 1 maand ouder is dan ikzelf.
VerwijderenDus ik durf te stellen dat spelen tegen oudere spelers voor mijn elo gunstig is.
Er zijn 2 redenen waarom ik de voorkeur geef aan seniorentornooien: 1) De belangrijkste: 1 partij per dag en geen 2; 2) Sfeer: Meer en meer jongere spelers analyseren liever niet en zijn niet altijd even respectvol tegenover hun tegenstanders, het is gewoon prettiger even na te praten met 'leeftijdsgenoten' en/of wat meer ervaren tegenstanders. Elo speelt voor mij weinig rol, ik schaak vooral om te genieten van de partijen en van de sfeer die rond tornooien hangt.
BeantwoordenVerwijderen"Ik was vooral gefrustreerd na de remise in de 2de ronde. Ik sloeg als straf de warme maaltijd 's avonds over en at oude boterhammen." Hahaha!
BeantwoordenVerwijderenIk betreur de seniorentornooien, volledig voorstander van gemengde tornooien, vind het toch een meerwaarde om nog contact te hebben met alle leeftijden.
BeantwoordenVerwijderen.
Ondertussen rijdende met tram 7, en ja, mijn elo gaat achteruit, dat is dan maar zo.
Ik kom er nog op terug maar ik ben niet van plan enkel seniortornooien te spelen (mogelijks wel als ik tram 7 ooit haal). Trouwens in de interclubs ben ik tegenwoordig ook vaak al de oudere speler.
VerwijderenLeeftijd gemengde tornooien zijn prima als er 1 ronde per dag wordt gespeeld in tornooi met een klassiek tempo. Hoe ouder je wordt (wat ik helaas ondervind) hoe moeilijker het is om 2 ronden op een dag te spelen.
VerwijderenHet hangt er natuurlijk van af wat je rating is.
VerwijderenHet scheelde niet veel dat ik dit seizoen aan de kant was gezet voor de meesterklasse (hoogste klasse in de Nederlandse interclub). Mijn rating was flink gezakt door die vele jonge ondergekwoteerde spelers. Echter dit seizoen scoorde ik tot verbazing van mijn veel jongere ploeggenoten al winsten tegen een IM, GM en remises tegen een GM en FM. Dat had ik allemaal dus niet kunnen meemaken als ik niet een beetje op mijn rating had gelet.
Ik denk zolang ik mijn huidig niveau ongeveer kan houden, blijf ik letten op mijn rating. Als dat niet meer lukt dan overweeg ik zelfs om les te geven ipv. nog competitie te schaken. Lesgeven is iets wat ik in het verleden leuk vond en lijkt mij dan ook een meer zinvolle invulling van mijn tijd.
Helmut
BeantwoordenVerwijderenBlijf positief. Je doet het sowieso beter dan de meesten !
Punt 1 : De neurologische achteruitgang is niet bij iedereen aan dezelfde pace.
Punt 2 :
De achteruitgang is in funktie ook van hoe je uzelf onderhoudt en ook traag en niet eens de meest bepalende faktor van eloverval. Met de energie en passie die je aan de dag legt ga je nog lang mee. Veel mensen die ouder worden stellen zich niet meer zo competitief op.
Dus ik verwacht niet dat je anywhere soon uit de 2200+ vliegt.
Niet over tobben. Beoefen je sport en doe je ding. En eens je kids wat ouder zijn en mogelijks terugkeren naar het schaaktoneel kan je hun helpen en daarin opschuiven of als lesgever zoals je zelf suggereert.
Greetz
Stefan