donderdag 27 oktober 2016

Gekke materiaalverhoudingen deel 2

Eind vorig jaar kocht ik mijn allereerste schaakklok bij de denksportkampioen. Op aanraden van Ben opteerde ik voor de DGT North American die prijs/ kwaliteit goed is. Voor iemand die al meer dan 20 jaar schaakt lijkt het misschien vreemd om nu pas een klok te kopen maar in tegenstelling tot Amerika voorzien alle tornooien de spelers van schaakmateriaal. Het is zelfs zo dat ik tot een paar jaar geleden geen schaakbord thuis had omdat ik toch al mijn analyses liever op de computer maak. Niet alleen heb je dan onmiddellijk een zeer sterke partner in de vorm van een schaakprogramma die kan meekijken maar alle analyses kan je ook met een paar muisklikken bewaren.

De schaakklok kocht ik aan omdat mijn zoon het wel eens leuk vond om in een "echte" partij zijn papa trachten te verslaan. Om hem een kans te geven en het tezelfdertijd voor mij ook interessant te maken, gaf ik mijzelf een handicap. In het begin was het aftasten welke de optimale handicap was. Uiteindelijk ontdekten we dat een handicap van 1 minuut tegen 20 minuten voor mijn zoon en bovendien 23 punten extra (een pion = 1 punt) voor hem, de meest spannende partijtjes produceerde.

Tijdens het voorbije jaar kon ik dankzij deze handicappartijtjes ook duidelijk zijn progressie meten. Telkens hij met een handicap won ging er een punt af maar als hij verloor dan ging er weer een punt bij. Ik was dan ook gisteren aangenaam verwonderd toen ik al moest vaststellen dat ik niet verder kwam dan een remise met een handicap van slechts 4 punten. In zijn stap-boekjes had mijn zoon weinig vordering gemaakt in het voorbije jaar maar blijkbaar met gewoon regelmatig te spelen, kan je ook heel veel leren.

De handicappartijtjes leerden mij zelf opnieuw de waarde van de pionnen te appreciëren. Zeker als je zoon de 4 centrumpionnen wegneemt dan besef je heel snel hoe lastig het is om iets nuttigs te doen met de overblijvende stukken. De Franse grondlegger van het schaken Philidor zei niet zomaar dat de pionnen de ziel van het schaken zijn. Deze quote dateert al van 1749 maar het blijft natuurlijk ook vandaag nog geldig. Een moderne briljante toepassing hiervan konden we laatst zien in een van Kramniks partijen op de schaakolympiade te Baku. Deze partij bezorgde Kramnik individueel goud op bord 2 en een persoonlijke recordrating van 2817 op 41 jarige leeftijd.

De slotstelling in de partij toont een gekke materiaalverhouding. Zwart heeft een toren extra maar staat machteloos.

Stellingen waarin een stuk vecht tegen een legertje pionnen zien we in de praktijk niet vaak. Wellicht speelt het onvoorspelbare hierbij ook een rol. Schakers gaan niet graag vrijwillig een stelling spelen waarmee men geen ervaring heeft en bovendien zeer moeilijk correct te evalueren is. Het is een mogelijke verklaring waarom mijn tegenstander Ian Vandelacluze in de 3de ronde van Open Gent met opzet dit soort stelling vermeed met een objectief minderwaardige zet.

Wij zijn geen computer die dit soort gekke materiaalverhouding correct kan spelen dus ik kan goed begrijpen dat mijn tegenstander het te gewaagd vond. Trouwens in de praktijk behaalde hij comfortabel remise met zijn mindere zet weliswaar profiterend van mijn tijdnood.

In de probleemwereld bestaan talloze stellingen waarin het ene kleur een massa pionnen heeft en het andere niet. Echter er is een belangrijk verschil met de zeldzame stellingen uit de bordpraktijk. In de probleemwereld bestaat er telkens een duidelijke oplossing terwijl in de bordpraktijk zoiets niet gegarandeerd is. Het open einde maakt het voor mij een stuk fascinerender om te bekijken.

Brabo

4 opmerkingen:

  1. In het thema van pionmassa's heb je ook een leuke schaakvariant op lichess: "horde chess" waarin zwart het met al zijn stukken opneemt tegen 36 witte pionnen: https://nl.lichess.org/variant/horde

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Leuk.
      De voorbije jaren werd mijn computer-ip geregeld voor lange periodes geblokkeerd op Playchess omdat ik niet betaalde om er te spelen. Dit betekende dat ik met mijn computer in die periodes enkel kon unrated spelen in de cafe-room en dus niet in de main-room kon geraken. Echter het spelen van enkel unrated partijtjes tegen spelers die in 99% van de gevallen veel zwakker zijn, is oninteressant. Vorig jaar had ik mij daarom voorgenomen om lichess een kans te geven wanneer mijn computer-ip opnieuw voor een periode geblokkeerd zou worden. Het vreemde is dat sedert ik dat plan heb, Chessbase geen enkele keer meer mijn computer-ip geblokkeerd heeft. Zou het kunnen dat Chessbase recent hun beleid aangepast heeft omwille van de bikkelharde concurrentie met andere schaaksites?

      Verwijderen
    2. Ik werd ook om de zoveel tijd uitgegooid (na soms meer dan een jaar). Meldde me dan opnieuw aan en het verhaal herhaalde zich. Kon een rating halen van tegen de 2000 en speelde dus niet alleen tegen lager geschoolden. Ben uiteindelijk onlangs maar via de KNSB (kan misschien ook via de BSB, maar mogelijk nemen ze in Nederland ook Belgen aan) voor 15 euro per jaar lid geworden. Dat kan ik net betalen.

      Verwijderen
  2. Als addendum bij je artikel: deze schitterende partij Timofeev - Khismatullin http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1566310

    BeantwoordenVerwijderen